جت لگ چیست؟
بارها برای ما پیش آمده که سفر به خارج و پروازی به کشور و یا حتی قارهای دیگر داشتیم که اختلاف زمانی بین کشور ما و آنها زیاد بوده است، در کشور مبدا روز حرکت میکنیم و وقتی در کشور مقصد پیاده میشویم باز هم روز است و ما زمان زیادی را برای خواب و استراحت نداشتیم. همین مسئله باعث می شود تا زمان خواب ما بهم بریزد و به صورت فیزیکی مشکلاتی برایمان به وجود می آورد و باید چند روزی از پروازمان بگذرد تا به حالت عادی و طبیعی برگردیم. در اصطلاح به این مسئله جت لگ میگویند. ما دراین مطلب از موسسه GO2TR به شما میگوییم جت لگ چیست و راههای مقابله با آن را به شما توضیح خواهیم داد.
در این مقاله از موسسه مهاجرتی گوتوتیآر، به بررسی شرایط جت لگ در سفر به خارج از کشور، علائم جت لگ و راههای جلوگیری از آن میپردازیم. اگر شما هم علاقهمند به کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سفر به خارج هستید، میتوانید از دفتر مسافرتی گوتوتریپ از هلدینگ موسسه G2، اطلاعات لازم را کسب کنید.
آنچه در این مقاله خواهید خواند:
معنی جت لگ چیست؟
بدن شما یک ساعت داخلی دارد که ساعت زیستی نامیده میشود و به بدن شما دستور خوابیدن یا بیدار شدن میدهد. پدیده جت لگ به این دلیل رخ میدهد که بدن شما به جای همگام شدن با منطقه زمانی محل جدیدی که به آن سفر کردهاید، هنوز با منطقه زمانی مبدآ تطبیق دارد. هرچه اختلاف زمانی مناطق زمانی مبدا و مقصد بیشتر باشد احتمال وقوع پرواز زدگی یا همان جت لگ بیشتر است. پرواز زدگی میتواند سبب خستگی مفرط در طول روز، احساس ناخوشی، مشکل در هوشیاری و اختلالات گوارشی شود. پرواز زدگی موقت است اما میتواند به طور محسوسی آسایش سفر تفریحی یا کاری شما را مختل کند. خوشبختانه راههایی برای جلوگیری و به حداقل رساندن اثرات جت لگ وجود دارد.
علائم جت لگ
فرد مبتلا به جت لگ علاوه بر خستگی و بیخوابی، ممکن است دچار چند مشکل جسمی و روحی هم بشود، ازجمله اضطراب، یبوست، اسهال، پریشانی، کمشدن آب بدن، سردرد، زودرنجی، حالت تهوع، سوء هاضمه، مشکل در تمرکز، عرق کردن، مشکل در هماهنگی، سرگیجه، خوابآلودگی در طول روز، بیقراری و حتی اختلال حافظه. بعضیها مشکلات دیگری را هم گزارش دادهاند، مانند بینظمی در ضربان قلب و افزایش حساسیت به بیماری.
کودکان هم ممکن است مانند بزرگسالان دچار مشکلات مربوط به جت لگ بشوند معمولا برای تشخیص جت لگ نیازی به معاینه پزشکی نیست. اگر برفراز چند منطقه زمانی سفر کرده و نشانههای مربوطه را در خود حس کردید، به احتمال زیاد دچار جت لگ شدهاید. اگر نشانههای جت لگ شدید هستند و پس از چند روز برطرف نشدهاند یا مشکلات دیگری هم دارید، حتما با پزشک مشورت کنید. دلیل جت لگ ناتوانی بدن مسافر در سازگاری فوری با زمان در منطقهی متفاوت است. در نتیجه مثلا وقتی یک نفر از تهران حرکت میکند و ساعت ۱۲ شب به وقت پاریس به این شهر میرسد، ساعت داخلی بدنش همچنان بهوقت تهران عمل میکند. همینطور که بدن تقلا میکند تا با برنامهی زمانی جدیدش سازگاری پیدا کند.
مشاهده پستجت لگ چقدر طول میکشد؟
بهبود جت لگ به تعداد منطقههای زمانی بستگی دارد که برفرازشان سفر کردهاید. بهطور کلی، بدن انسان به سرعت روزی یک یا دو منطقه زمانی، با منطقهی زمانی جدید سازگاری پیدا میکند. برای مثال، اگر شش منطقه زمانی را طی کردهاید، معمولا طی سه تا پنج روز با منطقه زمانی جدید سازگار میشوید. جت لگ موقتی است و بیشتر افراد طی چند روز بهبود مییابند. عوارض ناشی از جت لگ بسیار نادر هستند. اگر فردی دچار بیماری قلبی باشد، استرس ناشی از اختلال در ساعت زیستی بههمراه استرس سفر، ارتفاع زیاد و عدم تحرک طی پرواز، ممکن است منجر به حملهی قلبی بشوند. در برخی افراد اگر جت لگ بیخوابی مزمن به همراه بیاورد، ممکن است منجر به سکته مغزی هم بشود.
جلوگیری و درمان پرواز زدگی یا پدیده جت لگ
پرواز زدگی یا پدیده جت لگ (Jet Lag) یک اختلال موقتی است که پس از سفرهای طولانی و عبور از چندین منطقه زمانی مختلف، بروز میکند. این مشکل معمولاً با بیخوابی، خستگی، سردرد، مشکلات گوارشی و تغییرات خلقی همراه است. برای جلوگیری و درمان جت لگ، چندین روش مؤثر وجود دارد.
برنامه خود را تنظیم کنید و آرامش داشته باشید
دانستن این که چگونه می توان برای پرواز طولانی آماده شد، می تواند به این معنی باشد که تعطیلات خود را به جای خستگی، با سر حالی شروع کنید. اگر شما در خانه زمانبندیی سختی دارید، سعی کنید آن برنامه را در طول روز قبل از پرواز ملایم و آرامتر کنید. داشتن یک روتین خوردن و خوابیدن سفت و سخت، پرواز شما را سختتر میکند
قبل از پرواز یک خواب خوب و کامل داشته باشید
افراد اغلب به مدت چند ساعت قبل از پرواز طولانی میخوابند چه به خاطر هیجان قبل از تعطیلات یا تلاش عمدی برای خستگی درکردن باشد، به هر حال یک اشتباه بزرگ خواهد بود آخرین تغییرات در برنامه روتین شما تنها آن را سختترر میکند که با مناطق زمانی جدید سازگار شوید. یک شب قبل از پرواز یک خواب خوب داشته باشید تا برای مقابله با جت لگ یا پرواز زدگی تجهیز شوید، اما داشتن خواب خوب به منزله بیشتر خوابیدن نیست.
از پرواز کردن در شب اجتناب کنید
در صورت امکان پروازی را انتخاب کنید که در روز می رسد. این کار باعث میشود بیدار ماندن آسانتر شود. اگر خورشید میدرخشد و شما یک روز کامل جلوتر از خود دارید، بیشتر وسوسه خواهید شد که بیرون بروید و همه چیز را بررسی کنید و حالتان بهتر خواهد بود.
از سفر لذت ببرید
سعی کنید یک توقف داشته باشید و تا حد ممکن از پروازهای مستقیم دوری کنید. اینگونه بدن شما زمان بیشتری برای سازگار شدن با برنامه جدید دارد. این هم چنین میتواند قیمت بلیت هواپیما را کاهش دهد. جستجو برای پرواز چند شهری میتواند به شما کمک کند تعطیلات کامل یک روزه را انتخاب کنید و از سفر خود نیز بیشتر لذت ببرید.
قرص های خواب آور نخورید
تکیه کردن بر قرصهای خواب آور برای پروازهای طولانی مدت یک ایده بد است. آن ها ارزش این کار را ندارند. برای کمک به بهبودی شما از پرواز زدگی کاری انجام نمیدهند و تنها زمانی که شما زمین را ترک میکنید، احساس ناراحتی میکنید. اگر به بستن چشمها نیاز دارید، این کار را طبیعی انجام دهید. آب داغ یکی از بهترین سرویسهای رایگان است، که با چایهای گیاهی کیسهای گزینه خوبی خواهند بود.
از خوردن قهوه دوری کنید
از نوشیدنیهای سنگین کافئین دار مثل قهوه، کولا و نوشابههای انرژی زا دوری کنید. این محرکهای مصنوعی بر توانایی شما برای خوابیدن و افزایش زمان بهبود تاخیر جت تاثیر خواهند گذاشت. بدن شما زمانی که هیدراته است عملکرد خوبی دارد، بنابراین نوشیدن مقدار زیادی آب راهی خوب برای جبران کردن اثرات تاخیر پرواز زدگی است.
ساعت خود را تنظیم کنید
زمانی که سوار هواپیما میشوید، ساعت خود را با زمان مقصد تان تنظیم کنید تا از نظر روانی آرامتر شوید.
درست غذا بخورید
یک نکته مهم تر این است که شروع به خوردن سه وعده غذا در روز با توجه به منطقه زمانی جدید را در برنامه خود داشته باشید، حتی اگر این به معنای خوردن کورن فلکس در ساعت ۱۱ شب باشد. اگر شما از افرادی هستید که به خوردن شام عادت دارند، ممکن است چنین شرایطی فراهم نباشد.
نور خورشید را دریافت کنید
تا آنجا که میتوانید نور روز را بگیرید. نور روز باعث میشود احساس بهتری داشته باشید. مگر اینکه تمام شب بیدار باشید. که هرگز پیش از پرواز طولانی ایده خوبی نیست.
کمی ورزش کنید
کمی تمرین کنید تا اندورفین خود را بالا ببرید و زانوها را کشش دهید تا در مسافتهای طولانی مشکل نداشته باشد. این روزها تقریباً همه مجلات خطوط هوایی بخشی تمرینات سادهای برای پروازهای طولانی دارند
نوشیدن چای گیاهی آرام بخش
این یکی از قدیمیترین و مؤثرترین روشها خواهد بود.اگر نمیتوانید شب بخوابید، بابونه یا اسطوخودوس را امتحان کنید. چای بابونه برای درمان بی خوابی به مدت چندین سال است که مورد استفاده قرار گرفته و مشهور است که دارای ویژگیهایی برای تحریک خواب و آرامش است. تحقیقات نشان داده اند که اسطوخودوس باید در تسریع خواب و تسکین بی قراری موثر باشد.
بلافاصله بعد از رسیدن، نخوابید
این نکته مربوط به مسافرانی است که صبح یا بعد از ظهر به مقصد خود میرسند. با گرفتن یک دوش سریع، با طراوت بمانید. از چرت زدن اجتناب کنید چون ممکن است به جای خوابیدن در شب، الان به خواب بروید. اما اگر واقعاً مجبور هستید، یک چرت کوتاه بزنید، اگر میخواهید بیدار و سرحال شوید نباید بیش از ۳۰ دقیقه طول بکشد. برای اینکه مطمئن شوید که چرت زدن شما به یک خواب چند ساعته نمیرسد، می توانید از کارکنان هتل بخواهید که یک تماس بیداری به شما بگیرند.
در معرض نور بودن خود را کنترل کنید
ساعت بدن شما با تغییرات نور طبیعی تنظیم میشود، بنابراین از این واقعیت استفاده کنید. اگر میل دارید در اواسط بعد از ظهر چرت بزنید، کمی نور خورشید بگیرید. غروب آفتاب را تماشا کنید و یا در هنگام غروب قدم به خیابان بگذارید، همان طور که غده پینه آل شما “هورمون خواب” را آزاد میکند وقتی نور محو میشود. در شب، از روشنایی گرم در اتاق هتل استفاده کنید. هنگامی که چراغ ها را خاموش کردید، از استفاده از تلفن همراه خود خودداری کنید، چون بدن شما ممکن است “نور آبی” صفحه را با نور روز اشتباه بگیرد. به خاطر داشته باشید که بدن شما تا حدی بر سیگنال های نور برای آزاد کردن “ملاتونین” تکیه دارد.
مواد غذایی زیادی نخورید
آیا در مورد این واقعیت فکر کردهاید که غذای هواپیما تاثیری بر پرواز زدگی شما دارد؟ این اغلب درست است! برای مثال، در هوا و هم در زمین غذای غنی از کربوهیدرات می تواند باعث شود که شما احساس خستگی و کسلی کنید. برنج، سیب زمینی، پاستا و همچنین همبرگر در طول یک دوره، نیاز شما به خواب را افزایش می دهد و می تواند در هنگام پرواز به سمت شرق واقعاً مفید باشد اگر به سمت غرب میروید، باید سبکتر باشید و پروتئین را انتخاب کنید تا به شما کمک کند بیدار بمانید. گوشت, ماهی, یا تخم مرغ شما را پر میکند اما نه زیاد, بنابراین بدن شما میتواند از انرژی برای بیدار ماندن استفاده کند.
کفش و لباس راحت بپوشید
در سفرهای طولانی، حس راحتی مهمتر از خوشتیپی است! کفش و لباس راحت بپوشید. اکسسوری و زیورآلاتی که اذیتتان میکنند، به خودتان آویزان نکنید. موقع انتخاب لباس سفر، حواستان به آبوهوای مقصد باشد. لباس مناسب مقصدتان را بپوشید.
منبع
سوالات متداول
درمان دارویی جت لگ چیست؟
درمان دارویی جت لگ معمولاً شامل استفاده از ملاتونین و برخی داروهای دیگر است. این داروها به تنظیم ساعت بیولوژیکی بدن کمک میکنند و به فرد اجازه میدهند تا سریعتر با زمان محلی مقصد تطابق پیدا کند.
معنی جت لگ چیست؟
جت لگ به انگلیسی (Jet Lag) یک اختلال موقتی است که پس از سفرهای طولانی و عبور از چندین منطقه زمانی مختلف، در بدن ایجاد میشود. این وضعیت زمانی رخ میدهد که ساعت بیولوژیکی بدن نتواسته است خود را با ساعت محلی مقصد تنظیم کند. به عبارت دیگر، بدن نمیتواند به سرعت با تغییرات زمانی که در طول سفر بهویژه سفرهای بینالمللی اتفاق میافتد، سازگار شود.
اقدامات قبل از پرواز برای جلوگیری از جت لگ چیست؟
برای جلوگیری از جت لگ، چند روز قبل از پرواز ساعت خواب و بیداری خود را به زمان مقصد تنظیم کنید و از هیدراته ماندن بدن با نوشیدن آب کافی اطمینان حاصل کنید. همچنین، خواب کافی، پرهیز از الکل و کافئین و قرار گرفتن در معرض نور طبیعی خورشید میتواند به تنظیم ساعت بدن کمک کند.
همــــــــــــین الان مشــاوره بگیــر!
هفت روز هفته از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب
پرسش و پاسخ